Overlijden van ouders

Wanneer je tweede ouder sterft, wat blijft er dan nog over? Je bent je voorgeschiedenis kwijt, je schakel met het verleden. Je verliest ook de laatste buffer tussen jou en de dood. Zelfs voor een volwassene is het nog een vreemde ervaring om wees te worden.

Dit citaat komt uit; “Zonder moeder” van Hope Edelman uit 1994. De huidige titel is Dochters zonder moeder. Deze Amerikaanse verloor haar moeder op 17 jarige leeftijd en ging op zoek naar boeken over soortgelijke ervaringen.

oude cover

Zij ontdekte dat er toen nog weinig geschreven was over het verlies van een ouder, als je zelf nog rond de 20 bent. Tijdens haar studie psychologie besloot ze zelf dat boek te schrijven. Dat deed ze goed, haar boek is een standaardwerk geworden over dit thema.

Verlaat verdriet

Uit onderzoek is gebleken dat ruim 10% van de mensen al vóór hun 20ste levensjaar één of beide ouders verliezen. Als je dit meemaakt op jonge leeftijd is het een zeer ingrijpende gebeurtenis die tientallen jaren haar sporen nalaat.

Deze informatie komt uit: ‘Verlaat verdriet’ van Mieke Ankersmid. Zo noemt ze het verdriet wat meestal wordt weggedrukt omdat je als jongere vind dat je sterk en flink moet zijn. Zo herkenbaar voor mij. Haar boek Verlaat verdriet is alleen nog 2e hands verkrijgbaar of via haar site.

Tegenwoordig delen mensen hun emoties via apps en social media. In de jaren 80 was dit er allemaal nog niet. Om er over te praten was niet zo gangbaar. Er bestaan weinig mensen die diepere vragen stellen, je moet er zelf over beginnen. Dat doe je vaak dus niet.

Inmiddels ben ik 50 plusser en hebben veel van mijn leeftijdgenoten een of twee ouders verloren. Enigzins verbaasd las ik daarom de oproep van Max magazine in 2018: men zocht 50 + die geen ouders meer hadden.  Ik reageerde en het resulteerde in een prettig interview door Marieke van der Heijden in Max magazine nr 3, 20-26 januari 2018 en ook in deze blog.

Boekenlijsten

De boeken: Dochters zonder moeder, en Verlaat verdriet hielpen mij toen ik probeerde het verlies te verwerken. Daarom deel ik hier boeken van andere schrijvers over het verlies van hun ouder(s). Het zijn meestal ervaringsdeskundigen, van allerlei beroep, maar veelal journalisten of psychologen.

 
 
De dingen die je vergeet : rouwen voor beginnersJe bent jong en je rouwt wat
Gijs van der SandenLisanne van Sadelhoff
Ambo, Anthos, 2021
ISBN 978-90-263-4305-6
Dasmag, 2020 ISBN 978-94-931683-4-3
Niets aan de hand toch? : leren leven met verliesMijn moeder steeds dichterbijAlles om jullie heen is er nog : het verhaal van een nabestaande
Laurina de VisserLeo Fijen en Manu KeirseMarieke Poelmann
Kok, 2014 ISBN
9789043524148
2016 Adveniat, ISBN 9789492093387Bezige bij, 2015 ISBN 9789023493150
Verlaat verdriet: bij mensen die als kind een ouder hebben verlorenVerlaat verdriet (ver)werkboek : zelfhulpboek voor verlate rouw om een vroeg overleden ouder
Mieke AnkersmidTitia Liese, E. Pronk
Witsand Uitgeverij, 2015 1e dr 2002 ISBN 9789492011206Wedding Nederland, 2008 ISBN 9789078163022
Zo nu ben je wees: ervaringen en handreikingen van een van de tienduizenden weeskinderen in NederlandHet verdwenen thuisRouwen om je ouder
Jojanneke v.d. BoschLidwien StokMarilou Koune-Boulanger
Weeswijzer, 2013 ISBN 9789082023206 nu niet leverbaar2014, Free Musketeers. Niet meer verkrijgbaarAkasha, 2012 ISBN 978-94-601-50623
meer info alleen op deze site van schrijfster
Rouwdagboek: Een troosrijk en intiem boek voor wie een dierbare verloren heeftVerder zonder jouOuders zonder voorbeeld : Herkenning voor vaders en moeders, die als kind een ouder verloren
Roland BarthesDaan WesterinkKarin den Holland en Mieke Ankersmid
Meulenhoff, 2010
ISBN 9789029085311
Ten Have, 2010 ISBN 9789025960360Ten Have, 2010 ISBN 978-90-259-60490
Moeder zijn zonder mijn moederLeven zonder ouders: het definitieve eind van het kind zijnik had je nog zoveel willen vragen : hoe verwerken we het verlies van onze ouders
Marjolein SimonsDaan WesterinkAlexander Levy
2009, Bruna, ISBN 9789022996164Ten Have, 2007 ISBN 978- 90- 259- 01141 2007, Het spectrum, ISBN 978- 90- 274- 69212
Dochters zonder moeder: wat het werkelijk betekent je moeder te verliezenAls ik er niet meer ben : kinderen voorbereiden op het overlijden van hun oudersEen verlies voor altijd: de levenslange invloed van de vroege dood van een ouder
Hope EdelmanRiet Fiddelaers- JaspersMaxine Harris
Forum, 2006 1e dr 1994 (zonder ouders) ISBN 97890225444952005, Ten Have ISBN 9789025955755Bert Bakker, 1996 ISBN 90-351-1717-4
Mijn troostende ik. kwetsbaarheid en kracht van rouwende jongerenverloren maar niet verdwenen: over de vroege dood van een ouder
Riet Fiddelaers- JaspersS.G. Nijon
Ten Have, 2004 ISBN 9789043508056 2003 Archiep uitgeverij ISBN 9789063050818