Herdenking Indisch verleden

Na een gewone werkdag in 2018 werd mijn aandacht getrokken richting een grote poster op het metrostation. Er stond een oudere Indische dame voorop en de woorden MS Oranje. Dat is toevallig, dacht ik. Zo heet de boot waarmee mijn moeder terugkeerde naar Nederland. Het bleek een tentoonstelling juist over dat schip! Die wou ik graag bezoeken en daarvoor moest ik naar het scheepvaartmuseum.

Repatriering

Er zijn 300.000 Indische Nederlanders na 1945 teruggekeerd (gerepatrieerd) naar Nederland. Zij en hun nazaten, de 2e en 3e generatie, zijn nu inmiddels een miljoen mensen. Lang is er geen aandacht aan hen besteed, ze hielden zich op de achtergrond, behalve dan in de muziek (Indorock)

Elk jaar wordt 15 augustus de bevrijding van de oorlog in Nederlands Indie herdacht bij het Indisch monument in Scheveningen. “De gevoelens van toen verwoorden, maar ook informatie geven over het verleden voor de mensen van nu, ” zegt een gast bij de NOS herdenking. Bewustwording creeren bij mensen die het niet hebben meegemaakt.

Scheepvaartmuseum

Met mijn broer doe ik soms een broer/zus uitje, meestal een high tea. Samen naar een museum zou niet alleen het culturele gehalte van onze uitjes doen stijgen, het was ook beter voor mijn lijn. Een museumjaarkaart werd aangeschaft, en we gingen naar Amsterdam voor een bezoek aan Koesrs gewijzigd, (inmiddels afgelopen).

Op een aparte verdieping van het museum was een ruimte ingericht speciaal over de MS Oranje. Daar bleek dat de boot eerst diende als Rode Kruis boot. Pas later werd deze boot gebruikt om repatrianten naar Europa terug te brengen. Een overtocht die veel mensen zelf moesten betalen, dat deed de Nederlandse overheid niet.

Er stond een maquette van de boot. Heel indrukwekkend vond ik de film waarin mensen aangaven hoe ze de drie weken van de bootreis hadden ervaren. Zoals iemand treffend zei; ‘je kwam van de hel in de hemel.’ Vertrok je direct na de oorlog, dan kwam je inderdaad net vanuit het kamp waar je jaren honger had geleden, terecht op een luxe cruise. Dat je daarna in het koude Nederland kwam, en men niet op je zat te wachten, wist men gelukkig nog niet.

Nederlands Indie wordt Indonesie

Een boeiende tentoonstelling die mijn moeder graag bezocht zou hebben. Zij vertrok op 15 december 1949. Ik heb ontdekt dat tijdens die drie weken van deze reis de onafhankelijkheid van Indonesie officieel door Koningin Juliana werd uitgesproken. Mijn moeder vertrok met haar moeder en een van de zussen uit Nederlands Indie, een land wat niet meer onder die naam bestond toen ze in Nederland aankwamen.

Oranje: een koninklijk schip door Wim Grund

Natuurlijk konden we niet vertrekken uit het museum zonder even te kijken in de winkel. Daar waren interessante boeken te koop zoals dit dikke boek over de MS Oranje, met uitgebreide info en foto’s. Een goede aankoop voor ons familiebezit om rustig na te lezen. In dit boek kon ik achterhalen waar mijn moeder op de boot heeft gezeten.

Mijn moeders ervaring

Haar hutnummer heb ik ontdekt op de achterkant van een kaart die ze stuurde aan haar broer Jack Hompe. Een aantal jaar geleden is die uit zijn nalatenschap via mijn nicht Louise in mijn bezit gekomen. Hij had die kaart 50 jaar bewaard.

Dit verhaal kan niet eindigen zonder een foto van mijn prachtige moeder op de boot in 1949. Nog onwetend wat haar in Nederland te wachten stond. Het oorlogsverleden achter zich latend en uitziend naar een nieuwe toekomst in Nederland. Op dat punt in haar leven start mijn boek Het verdwenen thuis

Haar eerste adres was een pension in Zeist. Dat ze er later ook zelf zou gaan wonen wist toen nog niet. Al heeft ze misschien de mooie bossen toen al ontdekt, en de wens uitgesproken er te willen wonen.

Zij verhuisde later richting Amsterdam waar zij werk hoopte te vinden als onderwijzeres, maar daar dacht de overheid anders over. Haar diploma’s werd niet geaccepteerd. Een ervaring die ik vaker heb gehoord bij andere repatrianten. Zoals ingenieurs die hier ‘onderaan’ begonnen als medewerker in een magazijn omdat hun diplomering en ervaring niet werd erkend. Overigens heeft mijn moeder in de jaren 60 wel les gegeven, misschien was men toen tot andere inzichten gekomen?

Meer lezen over mijn Indische stamboom? Zie Indische familie

Please follow and like us:

About the author